Kilise, Bizans ve Bizans sonrası dönemlerde Vlaherna bölgesinin en önemli Ortodoks ibadet ve ziyaret mekânlarından biri olmuştur. Kilise, Ksiloporta (Xyloporta) semtinde, diğer adıyla “Lonca” veya “Kanavi” olarak bilinen bölgede; İstanbul’un kara surlarının yakınında, Balat Kapısı ile Vlaherna bölgesi arasında yer almaktadır. Ünlü Vlaherna Meryem Ana Ayazması ve Kilisesi’ne kısa bir mesafede bulunması, bu cemaate ayrı bir önem kazandırmış ve kiliseyi Bizans başkentinin en kutsal dinî alanlarından biriyle ilişkilendirmiştir.

Rivayete göre “Kanavis” adı, İmparator Nikolaos Kanabos ile ilişkilendirilmektedir. Kilise, Bizans döneminden itibaren “Kanavis’in Kilisesi” adıyla tanınmış ve bu ad Osmanlı döneminde de kullanılmaya devam etmiştir.

1334 tarihli bir belgede kilisenin, İmparator III. Andronikos Palaiologos’un akrabası Georgios Pepagomenos’un mülkiyetinde olduğu belirtilmektedir. İstanbul’un Fethi’nden sonra Ekümenik Patrikhane’nin farklı yerlere taşındığı dönemde Aya Dimitri Kilisesi, Patrikhane’nin Fener’e kalıcı olarak yerleşmesinden önce, kısa bir süre Patrikhane makamına ev sahipliği yapmıştır. Bu durum, kilisenin İstanbul’un dinî yaşamındaki önemini ortaya koymaktadır.

Tüm ihtişamına rağmen kilise, 16. yüzyılın sonlarında ciddi ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalmış ve ağır bir borç yükü altına girerek alacaklıları tarafından satılma tehlikesiyle karşılaşmıştır. Kilisenin kurtarılması, 1597 yılında İskenderiye Patriği Meletios Pigas tarafından sağlanmıştır. Meletios Pigas kiliseyi satın alarak korunmasına ve varlığını sürdürmesine katkıda bulunmuştur.

Günümüzde kilise, tarihî Vlaherna Ayazması ile birlikte tek bir cemaat oluşturmaktadır.

 Ayvansaray, Kırkambar Sk. No:12, 34087 Fatih, Istanbul, Turkey

 Telefon: (+90) 212 249 33 73

 Email: -

 Web Sitesi: -