İstanbul’un beşinci tepesinin yamacında, Bizans döneminde Petrion olarak adlandırılan bölgede ve Diplofanarion’un yukarısında, Muhli, Muhlio ya da Panayia Muhliotissa adlarıyla bilinen Meryem Ana Kilisesi yer alır. Kilise, İstanbul’da hiçbir zaman camiye dönüştürülmeden günümüze ulaşan ve kuruluşundan bu yana kesintisiz biçimde Ortodoks ibadetine açık kalan eşsiz bir tarihî yapıdır. Bölgede 7. veya 8. yüzyıldan itibaren mezarlıkların bulunduğu bilinmekte; 1351 yılına ait kaynaklarda ise burada Panayotisa’ya adanmış bir kilisenin varlığından söz edilmektedir. 13. yüzyılın sonlarında Maria Palaiologina, siyasi nedenlerle Moğol hükümdarı Abaka Han ile yaptığı evliliğin ardından Moğolistan’dan İstanbul’a dönmüş; kiliseyi onartıp genişletmiş ve burada kurduğu manastırı altın ve gümüş kutsal eşyaların yanı sıra çeşitli mülklerle donatmıştır. Maria Palaiologina daha sonra Rahibe Melani adını alarak yaşamını burada manastır hayatına adamıştır.Halk arasında “Moğolların Maria’sı” olarak anılan Maria Palaiologina’nın bu unvanıyla ilişkilendirilen adın zaman içinde değişime uğrayarak önce Mugulion, ardından Maguliotissa ve nihayet Muhliotissa biçimini aldığı aktarılmaktadır. Bununla birlikte, kilisenin adının kökenine ilişkin farklı bir görüş de bulunmaktadır. Sideridis’e göre, Fatih Sultan Mehmed’in uyguladığı zorunlu iskân politikası sırasında Arkadya’daki Muhli köyünden getirilen halk bu bölgeye yerleştirilmiş ve “Muhli” adı buradan gelmiştir.

İstanbul’un Fethi’nden sonra kilise ve çevresindeki yapılar, On İki Havari Kilisesi’nin bulunduğu yerde inşa edilen Fatih Camii’nin mimarı Kalfa Hristodulos Konstantinidis’e, yaptığı hizmetlerin karşılığı ve talebinin yerine getirilmesi amacıyla bağışlanmıştır. Daha sonraki dönemlerde verilen padişah beratları, kilisenin camiye dönüştürülmesine yönelik girişimlere karşı korunmasını sağlamış ve yapının günümüze kadar kilise olarak varlığını sürdürmesinde belirleyici olmuştur.

Kilisenin içinde bulunan bir kitabeye göre, 1730 yılında gerçekleştirilen genişletme çalışmaları, yapının dört apsisli özgün Palaiologos dönemi mimari planının değişmesine yol açmıştır. Bölgede yaşanan katliamlar nedeniyle kilise, Türkler arasında “Kanlı Kilise” adıyla anılmaktadır.

 Balat, Firketeci Sk. No:5, 34087 Fatih, Istanbul, Turkey

 Telefon: (+90) 212 521 71 39

 Email: -

 Web Sitesi: -