Fener Vlahsaray Panayia Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı, İstanbul Rum toplumunun en önemli tarihî ve manevi merkezlerinden biridir. “Vlah Sarayı” olarak da bilinen aynı adlı kilise, 16. yüzyılda Fener bölgesinde, Ekümenik Patrikhane’ye kısa bir mesafede kurulmuştur. Kilisenin adı, Suço ve Kantakuzenos aileleri gibi Eflak ve Boğdan hükümdarlarının ibadet etmek üzere geldikleri “saraylardan” kaynaklanmaktadır. Bölgede yaşayan bu soyluların kökeni, kiliseye diğer adı olan Vlah Sarayı, yani “Eflak hükümdarlarının sarayı” adının verilmesine de vesile olmuştur.

1578 yılında kilise, Pammakaristos Kilisesi’nden sonra Patrikhane Kilisesi olarak kullanılmıştır. 1593 yılında ise Ekümenik Patrikhane’nin Pan-Ortodoks Sinodu’na ev sahipliği yapmış; bu Sinod sırasında Rus Kilisesi’nin Patrikhane statüsüne yükseltilmesi onaylanmıştır.

Çalkantılı tarihi boyunca kilise, başta 1640, 1729 ve 1970 yıllarında meydana gelenler olmak üzere, yangınlar nedeniyle birçok kez büyük tahribata uğramıştır. Tüm bu hasarlara rağmen, İstanbul’daki Rum Ortodoks varlığının ve sürekliliğinin simgesi olmayı sürdürmektedir.

Günümüzde, Ekümenik Patrikhane’nin ve yerel cemaatin desteğiyle, kilisenin restore edilerek bölgenin manevi ve kültürel bir merkezi hâline getirilmesi amacıyla kapsamlı restorasyon çalışmaları yürütülmektedir. 13 Aralık 2022 Salı günü, Kutsal Kilise’nin ve bitişiğindeki yapıların restorasyon ve yenileme programı resmen başlatılmıştır. Yapıların temelden ve kapsamlı biçimde restorasyonu sorumluluğunu, Panayia Paramythia – Vlah Sarayı Mütevelli Heyeti Başkanı, Arhon Megas Hartofilaks Pandeli Vingas üstlenmiştir.

 Balat, Çimen Sk. No:3, 34087 Fatih, Istanbul, Turkey

 Telefon: (+90) 212 292 98 05

 Email: -

 Web Sitesi: -