Edirnekapı bölgesinde, Derviş Ali Mahallesi, Özben Sokak No: 2, 34087 Fatih/İstanbul adresinde bulunan Salmatomruk Panayia Rum Ortodoks Kilisesi, aynı zamanda “Göklerin Hanımı” adıyla da bilinmekteydi. Raymond Janin’e göre kilise, daha eski bir Bizans yapısının bulunduğu yerde inşa edilmiştir. Kilisenin adına, 1583 yılında Tryfon’un, 1604 yılında Paterakis’in ve 1699 yılında Thomas Smith’in listelerinde rastlanmaktadır. 1730 yılında İstanbul kadısına gönderilen bir fermanla, Salmatomruk’taki Atik Ali Paşa Mahallesi’nde bulunan ve Meryem Ana Kilisesi olarak anılan yapının yeniden inşa edilmesi emredilmiştir. Kilisenin kitabesine göre yapı, Patrik Konstantinos döneminde, 1 Nisan 1834 tarihinde mimar Theodoros Kalfas tarafından inşa edilmiştir.

Zafer Karaca, Aya İoannis Ayazması’nın kilisenin ana binası içerisinde bulunduğunu belirtmektedir. Ayrıca tarihi bilinmemekle birlikte, kilise kompleksine daha sonradan bir çan kulesi eklenmiştir.

Zaharias Hacopulos, bir erkek okulunun inşası ve bakımında kullanılmak üzere Salmatomruk Rum Cemaati’ne 5.000 Osmanlı lirası sermaye bağışlamıştır. Onun onuruna Hacopulos Vakfı adı verilen bu kurum, Temmuz 1894’te meydana gelen şiddetli depremde Salmatomruk Cemaati’ne ait erkek okulunun binasının tamamen yıkılması üzerine kurulmuştur.Yeni okul binasının açılışı Temmuz 1897’de gerçekleştirilmiştir. Aynı bölgede 1890 yılında bir kız okulu da inşa edilmiştir.

Günümüzde kilisenin ve çevresindeki alanın restorasyona ihtiyacı bulunmaktadır.

 Derviş Ali, Özben Sk. No:2, 34087 Fatih, Istanbul, Turkey

 Telefon: (+90) 212 533 44 99

 Email: -

 Web Sitesi: -